بدون دیدگاه

پرفشـاری خـون عاملی مهم و خطرناک در بارداری

سلامت باروری و بارداری از مهمترین مسائل مورد توجه در جوامع بین المللی و پزشکی است، به نحوی که همیشه در میان شاخص های اصلی تعیین شده توسط سازمان بهداشت جهانی برای ارزیابی رتبه سلامت کشورها مطرح هستند و در هدف گذاری های کشورها همواره کاهش مرگ و میر جنین، نوزاد و مادر بسيار داراي اهميت است. پرداختن به این مهم در گرو شناخت دقیق اولویتها و ارائه صحیح خدمات بهداشتی و پزشکی و دارویی به مادران قبل، بعد و در طول دوران بارداری است. يكي از موارد مهم اثرگذار بر سلامت مادر و جنين كنترل فشارخون مادر باردار است. با وجود چندین دهه تحقیقات گسترده، مشخص نشده است که چگونه حاملگی سبب برانگیختن یا تشدید فشارخون می شود. در واقع اختلالات پرفشاري خون همچنان یکی از مهمترین و بحث برانگیزترین مسائل حل نشده در دوره طب مامایی هستند. این اختلالات در 10-15% کل حاملگی‌ها اتفاق می افتد. پرفشاري خون يكي از سه عامل مهم فوت و ناتوانی مادران را تشکیل می دهد. از بین انواع آن (فشار خون مزمن، فشار خون با شروع جدید در بارداری و پره اکلامپسی) پره‌اکلامپسی خطرناکترین حالت محسوب می‌شود.
1- فشار خون حاملگی
2- سندروم پره‌اکلامپسی و اکلامپسی
3- فشار خون مزمن با هر علت
4- سندروم پره‌اکلامپسی افزوده شده به فشارخون مزمن
پره‌اکلامپسی در حدود 4% تمام حاملگی ها تشخیص داده می شود و از بین انواع اختلالات فوق، خطرناکترین حالت محسوب می شود.

فشار خون حاملگی
تشخیص فشار خون حاملگی در زنانی مطرح می شود که فشار خون آنان اولین بار به بعد از اواسط حاملگی به 90/140 ميلي متر جيوه یا بالاتر رسیده اما دفع پروتئين در ادرار شناسایی نشده است. 50% این زنان بعدا دچار سندروم پره‌اکلامپسی می شوند. ر اين افراد عوارضي مانند سردرد، درد اپیگاستر (ناحيه فوقانی شکم)، پروتئینوری (وجود پروتئين در ادرار)، ترومبوسیتوپنی (كاهش تعداد گلبولهاي سفيد) نيز ممكن است بروز نمايد.

سندروم پره اکلامپسی
نوعی سندروم اختصاصی حاملگی است که می تواند تمام اعضای بدن را تحت تاثیر قرار دهد. دفع پروتئین از طريق ادرار یکی از معیارهای مهم تشخیص برای این اختلال محسوب می‌شود.

دفع پروتئین غیرطبیعی:
به دفع بیش از mg 300 پروتئین در ادرار 24 ساعته یا نسبت پروتئین به کراتینین بیش از 3/0 در ادرار تصادفی یا وجود پایدار پروتئین به میزان mg/dl 30
در نمونه تصادفی ادرار گفته می شود.

اکلامپسی
منظور بروز تشنج در زنان مبتلا به پره‌اکلامپسی است که نمی توان تشنج را به علت دیگر نسبت داد. تشنج ها از نوع ژنرالیزه (تونیک کلونیک) هستند که قبل یا بعد از زایمان اتفاق می افتد. حدود 25% تشنج ها تا 48 ساعت بعد از زایمان اتفاق می افتد. آمار بیمارستان پارکلند ايالات متحده، شيوعي معادل 15% بعد از زایمان را نشان می دهد.

سولفات منیزیم : داروي خط اول
بر اساس شواهد و مطالعات کافی، داروی استاندارد در درمان و پیشگیری تشنج در اکلامپسی و پره‌اکلامپسی سولفات منیزیم مي‌باشد. داروی سولفات منیزیم داروی خط اول در پیشگیری از تشنج است و در تمام افراد با تشخیص پره‌اکلامپسی برای پیشگیری از بروز تشنجهای احتمالي اکلامپسی و يا متوقف ساختن آنها ضروری است.
اين دارو ضد تشنج موثری است که سبب تضعیف CNS مادر یا نوزاد نمیشود.
چون دوره لیبر و زایمان زمان محتملتری برای بروز حملات تشنجی است بر اساس دستورالعمل‌هاي جهاني، زنان مبتلا معمولاً در طی لیبر و به مدت 24 ساعت بعد از زایمان، سولفات منیزیم دریافت می کنند. سولفات منیزیم در تمام موارد وریدی تجویز می شود و تقریباً به طور کامل از طریق کلیه دفع می گردد. تامين ميزان 4-7 میلی اکی والان در لیتر منيزيم در خون بيمار، تقریباً در تمام موارد از تشنج های اکلامپتیک جلوگیری می کند. مقدار منيزيم در خون بيمار با روش TDM اندازه‌گيري مي شود و عملکرد کلیه با سنجش کراتینین سرم برآورد می شود.

پایش سطح دارو در خون بیمار (Therapeutic Drug Monitoring-TDM) چه كمكي به ما مي كند؟
همه مي دانيم كه شرط اثربخشي دارو تامين ميزان لازم آن براي بدن است: نه كمتر و نه بيشتر!
چرا كه ممكن است دارو به علت سطح خونی پایین تر از حد درمانی، اثربخش نباشد و يا برعكس به علت سطح خونی بالاتر از حد مجاز، بيمار را دچار مسموميت نمايد. خطا در تجویز، محاسبه دوز، نحوه دارودهي؛ از سوي ديگر تغيير در جذب، توزيع ، متابوليسم و دفع داروها در بدن بيمار در اثر عواملي مانند مصرف داروهاي ديگر، سن، ژنتيك، بيماريهاي زمينه‌اي؛ همچنين تفاوت در کارآمدی داروهای تولیدكنندگان مختلف و بسياري عوامل ديگر میتوانند منجر به تامين دارو در بدن به ميزان كمتر از حد مطلوب و يا برعكس بيش از حد مجاز گردد. هر دو اينها به معني شكست ما در ارائه صحيح خدمت دارورساني است. بنابراين تيم درمان موظف است با روش‌هاي مدون و علمي از دارورساني صحيح به بيمار اطمينان حاصل نمايد. برخي از داروها را ميتوان با روشهاي آزمايشگاهي در خون اندازه گيري كرد و از وجود داروي كافي در بدن بيمار مطمئن شد. TDM يعني اندازه گيري دارو در خون بيمار به روش آزمايشگاهي و اطمينان از مطابقت آن با مقدار هدف: نه كمتر و نه بيشتر!
اين كار به تيم درمان امكان مي دهد كه با تنظيم آگاهانه دوز دارو، اثربخش ترين و مطمئن‌ترين درمان را ارائه دهد.

نتيجه پایش سطح منيزيم در خون بیمار(Magnesium TDM)
در بخش مديريت دارويي با اندازه گيري ميزان منيزيم در خون بيمار توانستيم به بهترين اثربخشي از اين داروي ارزشمند دست يابيم. به طوري كه از بدو ارائه اين خدمت (آغاز سال 1389) تا امروز حتي يك مورد شكست در درمان (درمان بي اثر و يا مسموميت دارويي) در بيماران دريافت كننده سولفات منيزيم در بيمارستان صارم اتفاق نيفتاده است. با مانیتورکردن منیزیم در خون بیمار، از رسیدن ميزان دارو در خون به سطح درمانی مطمئن می‌شويم و از سوی دیگر از احتمال سمیت پیشگیری می‌نمایيم و اطمينان داريم كه در پرخطرترين زمان احتمال تشنج با آگاهي و دقت كافي در كنار بيمارمان هستيم. روش كار به اين ترتيب است كه در حالي كه طبق دستور پزشك معالج داروي سولفات منيزيم قطره به قطره به صورت وريدي تزريق مي‌شود، خونگيري از بيمار هر 6 ساعت انجام شده و ميزان داروي خون در آزمايشگاه TDM انداره‌گيري و به سرعت گزارش دهي مي‌شود و در صورتي كه ميزان دارو در خون كمتر و يا بيشتر از حد درماني مورد نظر باشد تغيير دوز انجام مي‌شود. كل اين پروسه 24 ساعتي كه با هدف دقت و صحت ارايه خدمات دارويي طراحي شده است، با نظارت و پيگيري داروساز مسئول TDM بوده و در صورت نياز به تغيير دوز، با هماهنگي با پزشك درمانگر و طبق دستور، اقدام اصلاحي در دوز دارو ( به صورت افزايش يا كاهش) انجام مي‌شود. به اين ترتيب تيم درمانگر (پزشك، داروساز، پرستار) با همكاري تنگاتنگ همواره اطمينان حاصل ميكند كه خدمت دارورساني به بيمار در بهترين شرايط در حال اجراست.

You might also like
اختلالات, بارداری

More Similar Posts

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست